आस...

वाचकसंख्या ३००००! सर्वांचे आभार!

नमस्कार वाचकहो! ’अभिलेख’ या माझ्या ब्लॉग अर्थात जालनिशीने वाचकसंख्या ३०००० हा महत्वाचा टप्पा ओलांडला आहे! आपले आभार! आभार!! आभार!!!
’अभिलेख’ ची सुरवात झाली १३ फेब्रुवारी २००८ या दिवशी! चार वर्षं उलटून गेली. एवढ्या काळात खरंतर अनेकांनी हा टप्पा आधीच पार केलाय. काही तर लाखाच्या आणि त्यापुढच्या घरात गेलेत. त्यामुळे अप्रूप नाही पण तीस हजारचा पहिला टप्पा पार केल्याचं समाधान जरूर आहे! ही सुरवात आहे. कशी झाली सुरवात?
तुम्ही म्हणाल झालं स्मरणरंजन सुरू! स्मरणरंजनात रमण्याबद्दल अनेक प्रवाह आणि प्रवाद आहेत. आपल्याला बुवा आवडतं त्यात रमण्यात आणि रमतो तर रमतो असं कबूल करायलाही आवडतं.
’अभिनयातून लेखनाकडे’ असा ’अभिलेख’ चा अर्थ मला अभिप्रेत आहे. केवळ रोजच्या जगण्यामधनं मी बाहेर पडलो ते अपघातानं अभिनय करायला लागल्यामुळं. लिखाणाचं बीज आत कुठेतरी होतं. ते माझ्या आईमुळेच पडलं असा माझा ठाम विश्वास आहे. संघर्ष करणं आणि त्यातून बाहेर पडणं असं चक्र माणसाच्या आयुष्यात सतत चालूच असतं. पुढे एक टप्पा असा आला की एका गर्द काळोख्या काळात अचानक कविताच फुटून बाहेर येऊ लागल्या. त्या कविता गोष्टरूप होताएत असं माझ्या लक्षात यायला लागलं. मग कथा- जशा जमतील तशा लिहिणं सुरू झालं.
दुसर्‍या बाजूला, साधारण दहा-एक वर्षाचा अभिनयाचा अनुभव असेल म्हणून म्हणा, कथेत संवाद येऊ लागले. मग कथा लिहिण्यापेक्षा नाटक लिहिणं जास्त सोपं (?) असं काहीतरी मनानं घेतलं आणि नाटक लिहिलं, ते चांगलं वाटलं म्हणून राज्यस्तरीय नाट्यलेखन स्पर्धेला पाठवलं. तिथे ते पहिलं आलं. राज्य साहित्य संस्कृती मंडळाच्या नवलेखक अनुदान योजनेला ते पात्र ठरलं आणि प्रकाशित झालं! ते नाटक म्हणजे आवर्त!
हे नाटक लिहिताना किंवा या लेखनाचं पुनर्लेखन करताना असं लक्षात आलं कि पुन्हा पुन्हा लिहिणं फार जिकीरीचं काम आहे आणि आता संगणकाशिवाय पर्याय नाही. पण संगणक घेणं परवडत नाही अशी परिस्थिती. लिखाण चालूच राहिलं. मुद्रित माध्यमात ते छापून येण्यासाठी प्रयत्न चालू झाले. मुद्रित माध्यमातही परिचयाचं कुणीच नव्हतं, नाट्यमाध्यमात तरी कुठे कोण होतं? नियतकालिकांमधे लेख छापून येऊ लागले, दिवाळी अंकात कथा  येऊ लागल्या. पुलाखालून बरंच... ही छोटी कादंबरीही प्रकाशित झाली. पुनर्लेखनाचं कसं तरी जमवावं लागत होतं किंवा मग एकटाकी लिहूनच त्याचं काय ते करावं लागत होतं. छापून आणण्यातलं परावलंबनही जाणवत होतं.
मग एके दिवशी तडक कर्ज घेऊन संगणक घेतला! हा क्रांतीकारी निर्णय असावा! :)
घेतला खरा पण तो चालवायचा कसा माहित नव्हतं. मराठी फॉन्ट्स कसा मिळवायचा माहित नव्हतं. तो सर्वत्र दिसण्यासाठी युनिकोड पद्धतीचा असावा लागतो हे माहित नव्हतं. एवढंच काय माझा पहिला मेल आयडी मी एका जुजबी ओळखीच्याला बोलावून करवून घेतला. तो बिचारा माझा मित्र झाला आणि त्यानं आयडी तयार केला, तो कसा करायचा ते दाखवलं. मग झुंज सुरू झाली. आधी सीडॅकचं iLEAP मिळालं! झुंज पराकोटीला गेली. मग शिवाजी फॉन्ट एका भावानं शोधून दिला आणि टाईप करणं सुसह्य झालं.
माझ्या कविता लोकांसमोर यावात असं खूप मनापासून वाटत होतं. एकतर त्या अतिसंघर्षाच्या काळात झाल्या होत्या आणि त्या बर्‍या आहेत असं मला वाटत होतं, तसे अभिप्रायही इतरांकडून मिळाले होते. ते कसं करायचं?
मग नेटवर शोधताना सुषमा करंदीकर या नाशिकच्या ब्लॉगर बाईंचा पाचोळा हा कवितांना वाहिलेला ब्लॉग सापडला. ब्लॉगचं झालेलं हे पहिलं दर्शन. हे असं करता येतं तर! मग अभ्यास सुरू झाला. उलट उलट जात, शोधत बराहा हे सॉफ्टवेअर एकदाचं मिळालं आणि मग सुटलोच!
..मध्यंतरी कुणीतरी- आता कुणीतरी म्हणजे कुणी जाणकारच असणार म्हणा- ब्लॉगची क्रमवारी की काय ती लावली. त्यात त्याने म्हणे कविता, कथा इत्यादी म्हणजे- ललितलेखनाचे ब्लॉगच वर्ज्य ठरवले म्हणे! अशी क्रमवारी-ब्रिमवारी लावण्याचा अधिकार कोण कुणाला देतो? आणि तो अमुक वर्ज्य, तमुक त्यज्य असं कसं काय ठरवतो? असा प्रश्न पडला. विचार करता असं उत्तर सापडलं की ब्लॉग किंवा आंतरजाल हे असं माध्यम आहे की इथे ’सामर्थ्य आहे चळवळीचे! जो जो करील तयाचे!’ ह्या उक्तीप्रमाणे काहीसं आहे. अर्थात मी ब्लॉग लिहितो म्हणजे काही चळवळ करतोय असं म्हणण्याचं धाडस मी अजिबात करणार नाही पण मी हेच लिहितो कविता, कथा, लेख, नाटक वगैरे. मग माझ्या ब्लॉगवर तेच दिसणार. दुसरं असं आहे की माणूस आला की व्यक्त करणं आलं. व्यक्तं करणं आलं की गोष्टं आलीच. बघा पटतंय का, पण प्रत्यक्ष संवाद, लेखन आणि इतर माध्यमातून कुणीतरी कसलीतरी गोष्टंच एकमेकाला सांगतो की! असो! निंदा अथवा वंदा आमचा आपला सुचेल ते लिहिण्याचा धंदा! अर्थातच ’अभ्यासोनि प्रकटावे!’ हे आम्ही विसरणार नाही!
ज्याचा त्याचा पिंड असतो. ज्याचा त्याचा वाचकवर्ग असतो. कुणी एकाच विषयावर लिहितं. तेच बरोबर असं सांगतं. माझ्यासारख्या अनेकांना माणसं, त्यांचे स्वभाव, मन, नाटक, चित्रपट असं आवडतं. माझ्या आत आणि माझ्या सभोवताली काय चाललंय याकडे बघायला आणि जमेल तसं व्यक्तं व्हायला आवडतं. मी ते करतो. विषयाचं अमुकच असं बंधन नाही. असो!

या प्रवासातला आणखी एक टप्पा म्हणजे ’अभिलेख’ ची स्टार माझ्या वाहिनीच्या ’ब्लॉग माझा’ स्पर्धेत झालेली निवड! या निवडीनं मला ब्लॉगर मित्रमैत्रिणी दिल्या. त्यातल्या काहींनी त्याआधी ’अभिलेख’ वर येऊन माझा हुरूप वाढवला होताच. मग आंतरजालावरच्या विशेषांकांतून लिहिता आलं. देवकाकांनी ध्वनिमुद्रणाचं तंत्र शिकवलं... शिकण्याचा प्रवास चालू राहिला. हा प्रवास असाच चालू राहो! असं आज अगदी मनापासून वाटतं. सर्वात महत्वाचं म्हणजे अनेक वाचकांनी ’अभिलेख’ ला भेट दिली. अभिप्राय देणार्‍यांचे आभार. असं लक्षात येतं की अभिप्राय न देताही अनेक वाचक इथे येत असतात. नेमानं वाचत असतात. त्या सर्वांचे, सर्वांचे मनापासून आभार! सरतेशेवटी मला हवं ते, हवं तेव्हा, व्यक्तं करू देण्याचं स्वातंत्र्य आणि त्याच बरोबरीनं येणार्‍या जबाबदारीचं भानही देणार्‍या या माध्यमाचे शतश: आभार! धन्यवाद!

मन घेई उभारी

सहजीवन ("शब्दगाऽऽरवा २०११" अंक प्रकाशित झालाय!

वाचकहो! 

हा जालरंग प्रकाशनाचा "शब्दगाऽऽरवा २०११" हिवाळी अंक आजच प्रकाशित झालाय! 

अंकाचं हे तिसरं वर्षं! सातत्य हे तर महत्वाचं आहेच पण या अंकातली विविधता, त्याचं सादरीकरण उत्तम आहे! अंकाला आणि सर्व सहभागींना अगदी मनापासून शुभेच्छा!

यात प्रकाशित झालेली ’सहजीवन’ ही माझी कविता! 

तिच्यामागून तो फिरत असतो

की त्याच्यामागून ती

कुणास ठाऊक!

त्याला स्वत:ला तशा अनेकजणी

आपल्यामागे फिरल्याचा

भास होत असावा

ती ’ती’ असल्यामुळे

तिच्या मनाचा थांग

कुणाला लागल्यास

जरूर जरूर कळवणे!

एकमेकांच्या पाठीला पाठ लाऊन असल्यासारखे

सोनेरी शेरवानी आणि काळी साडी

आणि त्यांचा पाठशिवणीचा खेळ

कधीही न संपणारा 

ज्यात कुणाचाही भोज्जा होतच नाही कारण

भोज्जा करायला पाठीवर शिवावं लागतं 

पळापळ मात्र चालूच 

आदीपासून पुढे 

कदाचित अंतापर्यंत

कधी हा मोठा होऊन

तिचं खुजेपण उघड करतो

मावळता मावळतच नाही

आपलं अंग तेजाळत

रूबाबात फिरतो

कधी ती त्याला इतक्या लवकर दडपते 

चांदण्यांची खडी साडीवर सांडून 

नटूनथटून अशी मिरवते

की नको त्यावेळी

त्याला काजव्यांचासुद्धा

लखलखाट वाटायला लागतो

एक ’दिवस’ त्याचाही असतो

तसा तिचाही

मोठ्ठं असण्याचा!

तीनशे चौसष्टं वेळा समानतेसाठी भांडतात

आणि केवळ एकदाच 

समानतेच्या पातळीवर येतात

पेपरात छापून येण्यासाठीच फक्त!

कधी ती

पतीच्या गैरहजेरीतच राज्य करणारी

त्याच्या समोर येण्याचं धाडस न करणारी

आपलं अस्तित्व अंधाराशीच एकरूप ठेऊन

त्याच्या मागे ठाम उभी रहाणारी, अशी

तसा तो ही, कधी

सोनेरी रूबाबाचं आवरण मिरवणारा

हजारो जणांना कार्यरत ठेवणारा

तिच्या अंधारामुळे आपलं तेज उठावदार होतं

याची जाणिव असणारा

म्हणूनच थकला भागला की लुप्त होणारा

तिला अर्धं राज्य बहाल करण्यासाठी!

तरीही ती दोघं तशी

अलिप्तच वाटणारी!

कधी वाटतं

आयुष्याच्या उत्तरार्धातली

त्यानी केलेली ही ऍडजेस्टमेंट असावी

म्हातारपण हे दुसरं बालपण

म्हणून ही नवी भातुकली मांडली असावी

एकमेकांना सांभाळून घेण्याची

तर कधी वाटतं

हा राजकारणी नेत्यांसारखाच प्रकार असावा

आपापसात खेळून इतरांना बनवण्याचा!

उगवतीचा लाल गुलाबी रंग

आणि मावळतीचं इंद्रधनुष्य

रोज बघून मात्र वाटतं

नाही, आपल्याला चुकवून, चकवून

यांचा भोज्जा होत असावा

कधीतरी

आपण समजतो तशी

काडीमोड 

घेतलेली नाही त्यानी

पण मग

काडीमोड न घेताही

काडीमोड घेतल्यासारखं

का वागतात ते?

आपल्या नकळत

पुसटतं भेटूनही

दोन्ही दिशांना 

रंगांची उधळण करतात

इतकी सुंदर!

मग वारंवार का भेटत नाहीत ते?

आपल्यासमोर हातात हात घालून 

का येत नाहीत ते?

अच्छा! अच्छा!!

म्हणजे दिवस आणि रात्रं यांचं

   माणसांसारखंच असतं तर!

मैत्रसंवाद

"तुझं बरंय बाबा

घट्ट उभा असतोस

निश्चल स्थितप्रज्ञासारखा

कुणाच्याही भानगडीत नाहीस

मी सुद्धा जेव्हा तुझ्याशी बोलायला, भेटायला, मस्ती करायला येतो

तेव्हाही तू ढिम्मच!

असा कसा रे तू?..

मी आक्रसलेला असतो तेव्हाही

लांबवर तू दिसतोस, तो ही तसाच

नेहेमीसारखाच. बोल ना रे ढंप्या!

तुला माहितीए त्या पाचजणींना सांभाळताना

त्यांच्याबरोबर खिदळतानाही

मी तुला कधीच विसरत नाही

स्वत:च्या बायका, त्याही, इतक्या, असूनही

मी तुझ्यासारख्या मित्राला विसरत नाही

याचे तुला काहीच वाटत नाही?..

तुला कसं सांगू?

आभाळ कोसळताना मला नाही रहावत रे!

मी दिल्यात तुला धडका किती वेळा

कबूल आहे मला!

तू तेव्हा तुटतोस, कधी कमी, कधी जास्त

कधी मागे मागे जायला लागतोस

पण माझ्या चंचलपणाला आवर तूच घालतोस!

तेव्हा माझ्या वडीलमित्रा

मी काय म्हणतो

तुला भावनाच नाहीत का?

अरे रहाटगाडगं असतंच की

कधी उचंबळायचं, कधी खवळायचं

कधी शांत तर कधी मस्ती करायची

सगळं आवश्यक असतं आयुष्यात!

आनंद द्यायचा, आनंद घ्यायचा

आपली कर्तव्य ही तर पार पाडायचीच असतात रे प्रत्येकाला!

आभाळ कोसळताना मला का रहावत नाही

हे मी तुला सांगायला पाहिजे का?

अरे काळे नभ म्हणजे माझीच लेकरं!..

मी तुला मानतो ते यासाठी की

माझा उपसर्ग कुणाला तू पोहोचू देत नाहीस

मी उफाळल्यावर तू मला सांभाळतोस

आणि मी रोडावलो तरी

तू दूर पण ठाम उभा असतोस

माझ्यासाठी, एकटा..

मी तुला हे सगळं आज का सांगतोय माहितीए

मलाही हल्ली महत्व कळायला लागलंय

ठामपणाचं, स्थितप्रज्ञेचं, भावना काबूत ठेवण्याचं

अरे जहाजंसुद्धा केव्हा एकदा

तुझ्याजवळ येतो असं म्हणतात

तेव्हाही- स्पष्टंच सांगतो- मी जळतो तुझ्यावर

अरे, मी यांना वाहून नेतो, सांभाळतो

आणि यांना ओढ मात्र तुझीच!

पण तू आहेसच तसा हे ही मला पटतं

अरे मग व्हाय डोन्च्यू एक्सप्रेस?

तू बोलत का नाहीस? बोल!"

"बोलतो बोलतो बाबा बोलतो

फक्त तु़झ्याशीच बोलावसं वाटतं

कारण तुझ्याशिवाय मी नाही

आणि माझ्याशिवाय तू नाहीस

पण एकेकाचं आयुष्यंच असं असतं बाबा!

नाही नाही.. हा नुसता कडवटपणा नाही

एखाद्याने नुसते वास्तवाचेच चटके सहन करायचे असतात, सतत!

आणि सर्वांगानं फुलणारय़ा

दुसरय़ा एखाद्या जीवनाला बघत रहायचं असतं

जमलंच तर सांभाळायचं, मदत करायची

त्याच्याशी स्पर्धा नाही करायची

शेजारी शेजारी उभ्या असणारय़ा, हे खरं

पण धावमार्ग आणि मर्यादा

वेगवेगळ्या असणारय़ा धावपटूंमधे

असते का स्पर्धा?

आणि सगळ्यांनीच स्पर्धा करायची म्हटल्यावर

बघे कोण? टाळ्या वाजवणारे कोण?

धावून दमलेल्या खेळाडूंना विसावा पुरवणारे कोण?

आणि त्यांना शिकवणारे तरी कोण?..

हा धीरगंभीरपणा, शांतपणा, समंजसपणा, स्थितप्रज्ञा

तुला काय वाटतं, आपोआप आलंय सगळं?

हे असलं नुसतं दिसतं सगळ्यांना

पण त्या मागचं, त्या मागचं नाही बघत कुणी!

शिवाय एकेकाचा स्वभाव असतो

न बोलता आपलं काम करत रहाण्याचा

याचा अर्थ आतून तो ओला नसतो

असं काही नाही!

आतला ओलेपणा, सतत दाखवायला लागलो सगळ्यांना

तर नाही कुणाचे डोळे ओलावत

स्वत: न अनुभवलेल्या गोष्टींनी

कोण ओलावणार सांग!

हे बौद्धिक होतंय मान्य आहे मला

मी तुझा वडीलमित्र आहे म्हणून

चान्स घेतोय असंही नाही

तेव्हा, ऐक!

नशीब म्हण, ईश्वरेच्छा म्हण, दैवी शक्ती म्हण

तुझ्यासारख्यांना त्याचं पूर्ण वरदानच असतं!

तुझा मोठेपणा हाच की

इतकं चांगलं चाललेलं असूनही

तुझं माझ्याकडे लक्ष गेलं

तू मला मुक्याला बोलतं करायला लागलास..

तुझ्यासारखे  रगेल, रंगेल, दुसरय़ाना उपयोगी पडणारं

आणि यशस्वी आयुष्य जगणारे

माझ्यासारख्यांना निगेटीव्ह म्हणतात

ते पहिलं, तू तरी डोक्यातून काढून टाक

कित्येकांना वास्तव कशाशी खातात

हे आयुष्यभर जाणवत नाही-

सुमार बुद्धिमुळे म्हण किंवा बेसुमार नशीबामुळे म्हण!..

तेव्हा, आता तुला माझं रूप हळू हळू

उलगडायला लागेल..

ही लहान लहान गोजिरवाणी रूपडी, ही युगुलं, हे पेन्शनर्स

संध्याकाळी असं हे सगळं जगच

माझ्या अंगाखांद्यावर असतं

सांग ना कुणाला आनंद वाटणार नाही!

हा असा आनंदी असताना

मी काय करतो माहितीए

मी तुझ्यात माझं प्रतिबिंब न्याहाळत असतो

आंगाखांद्यावरच्या जगासकट!

कळलंय तुला हे कधी?..

तू माझ्याशी मस्ती केल्यावर

मी ढासळतो असं तू म्हणतोस

पण अरे मी तुझ्यातच थोडा थोडा

मिसळत असतो, हे नाही तू पाहिलंस!

आणि तू आखडतोस, रोडावतोस तेव्हा

-मला माहितीए, तुझ्या हातात नाहिए ते-

मी ठाम उभा तर असतोच

पण आतल्या आत तू लवकरात लवकर

माझ्याशी खेळायला यावास म्हणून

मनोमन प्रार्थना करत असतो

तुझा विरह मला डागण्या देत असतो

हे तुला समजलंय कधी?..

मला खात्री आहे तुला हे

कधीना कधी जाणवलं असेलच

कारण तुझ्या लक्षात आलंय?

मी हा असा आणि तू तसा

म्हणूनच आपली मैत्री आहे

आणि अशीच मैत्री अखंड टिकते!..

आता तुझ्या आणखीही एक लक्षात येईल

जगात अशाश्वत असं काहीच नसतं

असं म्हणतात

पण मी अभिमानाने म्हणतो आहे!

आमची मैत्री अशाश्वत आहे!

तुझ्याबरोबर फक्त मी आहे

आणि माझ्याबरोबर फक्त तू आहेस!

मैत्री ही अशी असते

हे जगाला सांगणं

मला तुझ्यामुळेच शक्य आहे!!!"

"या देवी सर्व भुतेषू"

           या देवी सर्व भुतेषू
           मातृ रूपेण संस्थित:
           नमस्तस्यै नमस्तस्यै
           नमस्तस्यै नमो नम:
प्रिय आईस!
खरं तर आज तुझा स्मृतिदिन नव्हेच..
तू घडवलंस, शिकवलंस, सीमोल्लंघन करवलंस..
केवळ माणूसपणातून बाहेर आणलंस,
माणुसकी मात्र कायम ठेवलीस..
लिहायला हात धरून शिकवलंस..
अलिकडे जगाच्या या जगड्व्याळ व्यापात
शब्द सोडून देतोय..
ते केवळ तुझ्यामुळेच..
सुरवातीची एक कविता.. तुझी आठवण..

तो अनुभव..
तो अनुभव
बाहेर पडू शकत नाही त्यातून
ते.. तीन महिने..
परत उगाळायला नको असतात..
सुखावह न वाटणारय़ा आठवणी
सारख्या का डोकावत असतात?..
मनाची सहाण तहानलेली
त्यावर आठवणींचं चंदन घासलं जातं
अश्रू करतात वंगणाचं काम
तरी सुवास कसा जाणवत नाही?..
आतल्या गाभारय़ात
मनाच्या नकळत
पूजा चालू असते तुझी
तुला अर्पिलेल्या चंदनाचा गंध
फक्त तुलाच जाणवत असावा..
पण तू तर आता जाणिवांच्या पलिकडे गेली आहेस
मग कळणार कसं?
उगाळलेल्या चंदनाचा गंध तुला अर्पिल्याशिवाय
आम्ही घेणार कसा?..
आठवणींचं चंदनखोड झिजत मात्र नाही
एवढं उगाळून उगाळून थकत अजिबात नाही
मनाची सहाण मात्र पार थकून गेलीए..
लडखडत लडखडत निर्जिव झालीए..
तू असताना जेवढं शिकवलं नसशील
तेवढं जाता जाता शिकवून गेलीस
पण आहुती द्यावी लागली तुला..
कारण, आम्ही मथ्थड होतो
ते.. तितकंच क्लिष्टं होतं..
तुला वेळ नव्हता..
तुला वेळ नव्हता
दुसरा मार्गच नव्हता
सगळ्या वाटा बंद होत्या
तू आपली वाट शोधलीस..
आता ही कोडी उलगडणार कशी?
कोण आता बोट धरून चालवणार?
एक गूढ मात्र कालालाही उलगडणार नाही..
आम्ही आकार घेतला ती जागा..
खेकड्याला इतकी का आवडावी?... ’अभिलेख’ च्या सगळ्या वाचकांना विजयादशमीच्या अनेक अनेक हार्दिक शुभेच्छा!!!

बुडबुडे बुडबुडे...

बुडबुडे बुडबुडे...
रंगीत संगीत साहित्य माध्यम
स्थल काल जाल माल
सर्वत्र सुखनैव नांदणारे बुडबुडे
मी तुझा, तू माझा, तुझं कौतुक, माझं कौतुक
सांगणारे बुडबुडे
पढीक, बुकीश बुडबुडे
आपल्या बुडबुडेपणाचा इगो मांडणारे बुडबुडे
सुमारपणाचं भांडवल करणारे बुडबुडे
सदैव पृष्ठभागावरच तरंगणारे बुडबुडे
विभूतीपूजेतच रमत रहाणारे बुडबुडे
आत्मविश्वासापेक्षा उद्धटपणाच वागवणारे बुडबुडे
आनंदी सुखनैव एकमेकांच्या खांद्यावर विसावलेले बुडबुडे
जग बुडे ना बुडे
स्वत:च्या जगाविषयी छद्म कणव दाखवणारे बुडबुडे
मग जगाच्या पाठीवर ऐहिक सुख शोधणारे बुडबुडे
सर्वत्र व्यापून, उरणारे बुडबुडे
बुडबुडे बुडबुडे...

"जालवाणी २०११" जालरंग प्रकाशनाचा अंक!

जालरंग प्रकाशन या आमच्या महाजालावर साहित्यविषयक अंक प्रकाशित करणार्‍या प्रकाशनाचा नवीन अंक जालवाणी २०११ प्रसिद्ध झालाय!
लेखकांनी लिहिलेलं आपण नेहमीच वाचत असतो...पण तेच लेखन जर आपल्याला ऐकायला मिळालं तर....हीच संकल्पना घेऊन आम्ही हा ध्वनीमुद्रित विशेषांक १५ऑगस्ट २०११ रोजी प्रकाशित केलेला आहे. वाचतांना एका ठिकाणी बसावं लागतं, डोळे एका जागी स्थिर करावे लागतात...पण एकीकडे आपली इतर कामं करत करत आपण दुसरीकडे ऐकू देखिल शकतो....म्हणूनच हा आमचा प्रयोग त्या दृष्टीने सोयिस्कर असल्यामुळे आपल्याला आवडेलच ह्याची खात्री आहे. आम्ही सर्वजण आपल्या सूचना आणि अभिप्रायांच्य़ा प्रतिक्षेत आहोत.
अंकात समाविष्ट झालेल्या माझ्या आवाजातल्या ध्वनिमुद्रणांचे दुवे खाली दिले आहेत!

संपादकीय!

उड्डाण! (विनोदी लेख)

मीलन! (कविता)

गाव! (कविता)

१५ ऑगस्ट १६६४- कोकणातला रणझंझावात!
लेखन: रोहन चौधरी
अभिवाचन: मीनल गद्रे आणि विनायक पंडित

कळी

फुलणारा गंध मनाचा
मोहरता कोमेजून जावा
पहाटेच ऐन बहरात
मळभून काळोख व्हावा

रूसली कळी ती फुलतच नाही
कारण त्याचे कुणी शोधावे
का कळीवरच उमलण्याआधी
वेलीने उगाच रूसावे

निरागस कोवळे हसणे
गतजन्मीचे पुण्य असावे
दुर्दैवी दैवी जिणे हे
फुलणे त्याचे पाप ठरावे

कोपला निसर्ग म्हणावा
की अज्ञानी जीवांचे खेळणे
कुणालाच कळले नाही
कळीचे चिरशांत झोपणे!

बंद...आयुष्य...

झापडबंद आयुष्यांनी
कानात इअरपीस खोचून
स्वत:ला साफच
डबाबंद करून घेतलेलं...

संघटनं! (“चांगभलं” च्या चालीवर)

संघटनं! हो द्येवा संघटनं!
लोकशाहीच्या नावानं संघटनं!
तुनतुनं! हो द्येवा तुनतुनं!
लोकशाहीचं द्येवा तुनतुनं! ||धृ||

उत्सवांची मांदियाळी
तरूनाई भोळीभाळी
मेंढपाळी नेत्यांची मेंढरं ॥१॥ ॥धृ॥

मेंढपाळी नेत्यांची
करनी काळी कसाबाची
पात्याखाली बळी जाती मेंढरं ॥२॥ ॥धृ॥

वाचलेलं येक मेंढरू
न्येत्ये म्हन्ती काय करू
भावलं बनवून टाकीती हातातलं ॥३॥ ॥धृ॥

भावलं बनी फुडला न्येता
लोकशाही येता जाता
खाता खाता जसं तोंडी लावनं ॥४॥ ॥धृ॥

रिक्षावाला ’मोहन’!

रिमझिम पाऊस पडे सारखा
रिक्षांचेही भाडे चढे
कितीही वाढले भाडे तरी
येणार का रिक्षा पाहिजे तिकडे?????

पूर

महामूर पूर
पुरात उड्या
सोड आधार
चाल पुढं गड्य़ा!

बरसात

कोपऱ्यात गुंतवळ
गोळा झालेलं
वळचणीचा पक्षी
थिजून गेलेला
आभाळ अंधारानं
भरून आलेलं
...आणि इतक्यात
मळभ फुटून
धरतीवर बरसलेलं...

जागर!

थेंब थेंब पाऊस
सागर होतो
तुझं माझं प्रेम
एक जागर होतो...

पाऊस!

पाऊस
पाठीवर झेललेल्या गारा
गारेगार झालेलं तोंड
आभाळ फाटून कोसळणारं पाणी
“कपडे भिजले आजारी पडाल”
म्हणून आजीनं घातलेले धपाटे

पाऊस
आयुष्याची सुरवात
इमारतीचं चालू बांधकाम
त्यावरून गळणारं पाणी
ओल्या सिमेंटचे वर जाणारे जिने
वर्गात दाखल होणारा मी

पाऊस
छपरावर होणारा आवाज
रात्रीसारखा दिसणारा दिवस
नळासारख्या गळणारय़ा पागोळ्या
मधूनच चमकणारं आभाळ
दार बंद केल्यावरचा काळोख
आईच्या कुशीत
पांघरूणात गुरफटलेला मी

पाऊस
छत्री न नेणारा मी
पोटात घातलेल्या कॉलेजच्या वह्या
लोकलाजेस्तव डोक्यावर घेतलेला रूमाल
शहारून जाणारं अंग
वडलांना काही कळणार नाही याची खात्री
आईनं पुसलेले केस

पाऊस
गार हवेनं आलेली जाग
डोळे चोळत उठलेला मी
ओढ्याला आलेला पूर
कॉलनीत शिरलेलं पाणी
बंद झालेल्या लोकल्स
खिडकीत हातावर हनुवटी ठेऊन
आरपार बघत रहाणारा मी

पाऊस
भन्नाट झालेला मी
ऑफिस सुटल्यावर चालत एकटा
समुद्रावर सुरू झालेला पाऊस
ठरवून भिजत भिजत पुढे
मोकळं झालेलं मनावरचं मळभ
लाटा मोटारी रस्ता माणसं
सगळीकडे धुकंच धुकं
दाटलेली भिती म्हणजेच
जगावसं वाटणं
स्टेशनमधे शिरताना
ओथंबणारय़ा माझ्याकडे
आ वासून बघणारय़ा मुली

पाऊस
नव्या जीवनातला पहिला
स्वत:चं घर आणि माणूस
वातावरणात घरंगळलेलं आभाळ
खाली गुडघ्याएवढं पाणी
तरीही पाण्याची बोंब
गच्चीतून भरलेल्या पाण्याची
गारगार आंघोळ
पाणी नाही म्हणून
घर सोडून निघालेलो आम्ही
पावसातच

पाऊस
२६जुलैचा
महाप्रलय आणणारा
जुन्यातलं काय राहिल
आणि नव्यानं काय उगवेल
याची शाश्वती न देणारा
माणसाच्या जीवनेच्छेला
मात्र सलाम ठोकणारा

पाऊस
यापुढचा कसा?
असाच
नेमाने येणारा
वळणावणावर भेटणारा
आयुष्याचा प्रत्येक!

"वसा" दिवाळी अंकातल्या माझ्या दहा कविता

मित्रांनों “वसा” दिवाळी अंकात माझ्या खालील दहा कविता घेण्यात आल्या आहेत!

“वसा”तलं इतरही साहित्य आपण वाचण्याजोगं आहेच!

कबीर प्रकाशन ९८२०५०७३४२ हे आहेत “वसा”चे प्रकाशक!

बाप

धुकं

ठिपका

मनोव्यापार

मी...झाड...संध्याकाळ...

मी जागा आहे…

ब्रेव्हो मदर!

भर गर्दीतून...

प्रतीक्षेस...

आयुष्य

खेळणं

माझं

खेळणं

झालं स्वतंत्र

शोधतोय

आठवणींचा फडताळ

उसनी समज पांघरून

म्हणतो

आजपासून

फिसकारणं बंद केलं आहे

खरा बाप होण्याच्या प्रयत्नात आहे...

त्यानं आपला रस्ता पकडला...

पुन्हा एकदा त्यानं आपला रस्ता पकडला.

आपला रस्ता पकडणं हा त्याचा स्वभावधर्म होता.

सरळसाध्या माणसाचा असतो तसाच.

रस्ता पकडणं आणि पुन्हा नव्या रस्त्याकडे ओढलं जाणं,

ही कुतरओढ, हे त्याच्या जीवनाचं भागधेय होतं.

त्या कुतरओढीत नको तेवढं गुंतून निष्क्रीय झालो आहोत,

असं सतत स्वत:बद्दल निदान करणं हे ही.

सरळ साधा माणूस म्हणजे सर्वसाधारणपणे सरळ साधा.

निखळ सरळ साधा असणं कुणाला झेपतं?

त्यानं पहिल्यांदा आपला रस्ता केव्हा पकडला?

परत परत नव्या वाटणाऱ्या रस्त्याला तो लागत होता,

तो त्याचा आपला रस्ता होता की

ज्याला तो आपला रस्ता समजत होता तो?

हल्ली त्याचा जाम गोंधळ उडतो आहे...

 

“अभिलेख” वरचं हे माझं शंभरावं पुष्पं(?)

The Huge Circle

When they shouldered you flag
I realized since then
The nail of the left index finger
Carries a black dot progressing
An inch at a time and...
Getting vanished
Millions of dots
Millions of such fingers
Millions of raised hands
Begging... demanding... suffocating...
Just exchange of chairs
Masks remaining the same
You, the world’s largest democracy
All black dots form a huge circle on your crown...
I remember the widow in the past in a remote village
Who shared the same black dot on her forehead...